Her ay portaldan ya da entegratörden gelen E-Arşiv Excel listesindeki her satır bir fiştir. Elle girildiğinde saatler sürer; satırları sütunlarına göre okuyup fişe çevirmek ise birkaç dakikalık iştir. Önce işin mantığını, sonra Deftral ile nasıl yapıldığını anlatıyoruz.
Excel listesinde neler var?
Entegratörden ya da E-Arşiv portalından indirilen listelerin sütun adları birbirinden farklıdır, ama içerik hemen hemen aynıdır:
- Fatura numarası ve tarihi
- Karşı tarafın VKN/TCKN'si ve unvanı (satışta alıcı, alışta satıcı)
- KDV oranına göre matrah ve KDV tutarı (%1, %10, %20)
- Vergiler dahil toplam ya da ödenecek tutar
- Bazı listelerde fatura durumu (iptal), para birimi ve en altta bir toplam satırı
Bilanço esasında fiş nasıl kurulur?
Tekdüzen Hesap Planı'na göre her satış faturası için tipik kayıt şöyledir:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 120 Alıcılar | Vergiler dahil toplam | |
| 600 Yurt İçi Satışlar* | Matrah | |
| 391 Hesaplanan KDV | KDV |
Alış faturasında yön tersine döner:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 153 / 7xx | Matrah (mal ya da gider) | |
| 191 İndirilecek KDV | KDV | |
| 320 Satıcılar | Vergiler dahil toplam |
* 600 mal satışı içindir; hizmet satışlarında çoğunlukla 602 Diğer Gelirler kullanılır. Hesap kodları büronuzun hesap planına göre de değişir; çoğu büro 600.01, 391.20 gibi alt hesaplar ve her cari için ayrı 120/320 alt hesabı kullanır. KDV oranı birden fazlaysa her oran için ayrı matrah ve KDV satırı açılır.
İşletme defterinde
İşletme defteri tutan mükellefte çift taraflı fiş yerine her fatura gelir ya da gider kaydı olarak girilir; matrah ve KDV ayrı sütunlarda tutulur. Satış listesi gelir, alış listesi gider kaydına dönüşür.
En sık yapılan hatalar
- İptal edilen faturalar: Listede durumu "iptal" olan satırlar kayda alınmamalı.
- Toplam satırı: Listenin en altındaki genel toplam bir fatura değildir; fiş olarak girilirse ay iki kat görünür.
- Oran mı, tutar mı? Bazı listelerde "KDV %10" başlıklı sütun oranı değil, o orandaki KDV tutarını gösterir. Başlığa değil değerlere bakın.
- İade, tevkifat, döviz: İade faturası ters kayıt ister; tevkifatlı ya da stopajlı faturada kesinti ayrı hesaba gider; dövizli faturada TL karşılığı gerekir. Bunları ayrıca kontrol edin.
- Tutmayan satırlar: Matrah + KDV, listedeki toplamla tutmuyorsa satırda ek bir vergi ya da yuvarlama vardır; olduğu gibi aktarmayın.
Deftral ile adım adım
- Deftral panelinde E-Arşiv sekmesine geçin ve üstteki çubuktan mükellefi seçin. Yoksa Mükelleflerim › Yeni mükellef ile ekleyip defter türünü (bilanço / işletme) seçin.
- Excel ya da CSV listesini panele bırakın; aynı biçimde birden çok dosya birlikte yüklenebilir.
- Sütunlar başlıklarından ve değerlerinden kendiliğinden tanınır; yanlış eşleşen sütunu listeden düzeltebilirsiniz.
- Hesap kodlarını girin ya da mükellefe kaydedilmiş kodları kullanın; cariler VKN ya da unvan benzerliğiyle eşleşir.
- Dönüştür'e basın. Önizlemede iptal ve toplam satırları ayıklanmış olur; iade, döviz, tevkifat ya da tutmayan satırlar işaretlenir ve siz düzeltene kadar indirmeye girmez.
- İndir ile oluşan fiş dosyasını muhasebe programınızın Excel'den toplu fiş aktarımına yükleyin.
Ücretsiz pakette ayda 150 E-Arşiv satırı vardır; aynı fatura hesabınızda bir kez sayılır. Kalan hakkı aşan bir Excel dosyası yarım fiş oluşmasın diye hiç işlenmez; büyük listeler için paketlere bakın.
Sık sorulanlar
E-Arşiv Excel listesi muhasebe programına doğrudan yüklenebilir mi?
Liste fatura listesidir, fiş değildir. Her satırın borç ve alacak hesaplarına ayrılması gerekir. Deftral listeyi programınızın toplu fiş aktarımına uygun dosyaya çevirir.
Listede iptal edilmiş faturalar varsa ne olur?
Durumu iptal olan satırlar ve listenin toplam satırı dönüştürmede kendiliğinden ayıklanır.
İade ya da dövizli faturalar nasıl işlenir?
Bu satırlar önizlemede işaretlenir ve siz hesap kodunu ya da tutarı düzeltene kadar indirilen dosyaya girmez; sessizce yanlış kayıt oluşmaz.
İşletme defteri için de kullanılabilir mi?
Evet. Mükellefin defter türü işletme seçildiğinde satırlar gelir ve gider kaydı olarak hazırlanır.
Bu ayın E-Arşiv listelerini Deftral'e bırakın
Ücretsiz paketle başlayın, kart gerekmez. Takıldığınız yerde bize yazın, yardımcı olalım.